Davranışsal Finansta altı çizilen iki önmli kavram var: Çapalama ve Onaylama.


Şimdi bu kavramlardan kısaca bahsedelim:

Çapa atmak: aslında kararınızda etkili olmaması gereken bir bilgiyi önemsemek.

Onaylama hatası: önyargılarınızı yada ilk görüşlerinizi destekleyen, onaylayan bilgileri aramak, onları görmek ve onlardan aşırı etkilenmek.


•Alışveriş yapanların büyük bölümü ilk beğendikleri şeyi alırlar.

•Ayakkabı deniyorsanız, ilk denediğinizin şansı yüksektir.

•Sahip olduğunuz araba ile ilgili iyi haberleri atlamazsınız.

•Konut alımlarında başkalarının alım fiyatları kafanızı sabitler...

•Aldığınız hisseyi daha düşüğe satamamak

•İnsanlar duymak istediklerini duyarlar.

•İnançlarını destekleyen verileri ön plana çıkarırlar. Algıda seçicilik olur.

Bir Örnek

Herkes matematik ya da istatistikte iyi olmak zorunda değildir elbette. Ancak bazen temel bilgilerin eksikliği, yanlış kararlar vermemize yol açabilir.

120 kisilik bir gruba sordugumuz soruyu ve verilen yanıtları inceleyelim birlikte:

Deneklere önlerindeki masanın altında içi kırmızı ve beyaz pinpon toplariyla dolu 2 büyük çuval oldugunu söylüyoruz. Çuvallardan birisindeki toplarin 2/3'ü kırmızı gerisi beyaz. Diger çuvaldaysa toplarin 2/3'ü beyaz kalanı kırmizı. Yani birinde kırmızılar agırlıktayken, digerinde beyazlar agırlıkta.
 
Çuvallari görmeyecek biçimde her ikisinden de örnekler aldıkarını ve A çuvalından çektikleri 5 toptan 4'ünün kırmızı oldugunu söylüyoruz onlara. B çuvalindan ise 30 top çekiyorlar ve 20'si kırmızı çıkıyor. Bu bilgiyle hangi çuvaldaki toplarin kırmızı ağırlıklı oldugunu soruyoruz.


Katılımcılarin önlerindeki en bariz veri şu:

A çuvalı ==>  4/5       = % 80
B çuvalı ==>  20/30 =% 6

Konuya böyle bakan katılımcılar ( belki siz de) % 80 olarak algiladiklari 5 topluk testi dikkate alarak kararlarını A çantasindan yana kullaniyorlar. Bu elbette dogru olabilir.

Peki ya 3. bir çuval daha olsaydi ve ondan yalnizca 1 top çekseydiniz. O da kırmızı olsaydi. %100 Kırmızı olacakti ve o çuvalı mı seçecektiniz? 

Olmadı mı?


Oldu mu :)

Bir Başka Örnek